YOGA NEDİR?

“Yoga” nedir?

Bedeni esnekleştirmek için yapılan bir spor mudur? Bir din midir? Yoksa hafızalarda “om” sözünü hatırlatan ve arada espirisi yapılan bir bağdaş kurma saçmalığından mı ibarettir?

Bu kadar soru yağmuruna tutup kafanızı karıştırdıktan sonra sizlere uzun uzun “yoga”nın bilimsel açıklamalarını yapıp, sonra hiçbir şey anlamadan öylesine zaman harcamanızı istemiyorum.

Araştırırsanız eğer “yoga”nın nasıl doğduğu, günümüze kadar geliş aşamalarını, bir çok farklı ekollerinin olduğunu öğrenebilirsiniz. Bu yazıyı okuduktan sonra daha detaylı araştırmak tamamen sizin merakınıza kalmış bir şey.

Şimdi ben sizlerle keyifli bir “yoga” yolculuğuna çıkmak istiyorum. Bu arada iki yıla yakındır yaptığım çalışmalardan edindiğim deneyimleri, okuduğum kitaplardan öğrendiklerimi ve yaşadığım farkındalıkları paylaşmak istiyorum.

“Benim “yoga”ya başlayışım tamamen tesadüftür” desem doğru olmaz sanırım. Çünkü hayatımızda hiçbir şeyin tesadüf olmadığına inanıyorum. Yaşamımızda her şeyin aslında tam da gönlümüzden geçtiği gibi inandığımız şekliyle oluştuğunu kabul edersek, “yoga”nın hayatıma girişi de öylesine değildir. Yaşamımla ilgili niyetlerim, bu niyetlerimin gerçekleşeceğine dair inançlarım tabi ki bu niyet ve inançlarımı gerçekleştirmek adına yaptığım eylemlerim bana yoganın kapılarını araladı. İnternette araştırırken karşıma çıkan bir “yoga” merkezi ve bir zaman sonra o merkezin eğitmeni olacağımı bilmeden ettiğim bir telefon hayatıma farklı bir boyut kattı. Sonrasında Mersin’e gelişim ve ilk “yoga” dersim…

Çok iyi hatırlıyorum daha adımımı atarken oraya ait olduğumu hissettiren bir duyguyla dolmuştum. Hande hocamın verdiği ilk dersle mest olmuştum adete. Aradığım huzuru bulmuş, iç dünyamla baş başa kaldığımda kendimde olup bitenleri anlamaya başlamıştım. Bana neler olmuştu? Yaşadığım duygu yoğunluğunun bende yarattığı tahribatlar ve beraberinde bıraktığı hediyeler… Uzun uzun bu konulara girmek istemiyorum ama bildiğim bir şey vardı ki kişi seçimlerinin sonuçlarını yaşıyordu. Ben yeni bir yaşam kurmayı seçmiştim. Mustafa Uyar’la büyüyen gelişen Havva onun gidişiyle kabuğuna çekilip kalamazdı. Acıyı ve hüznü seçmektense acının ve hüznün öğrettiklerini seçmeyi tercih etmiştim.

Bu niyetlerle karşıma çıkan “yoga” bende yeni değişimlerin kapılarını aralıyordu. Düzenli olarak “yoga” yapmaya başlamıştım. Haftanın iki günü gidiyordum hiç aksatmadan ve zamanla evde de düzenli olarak yapmaya başladım. Belki her gün değildi ama en az haftanın beş günü yapıyordum. İtiraf ediyorum “yoga” bana hiç zor gelmedi. Çünkü öncesinde yoğun bir spor geçmişim, sporun bir çok türünü deneyimlemem ve disiplinli olarak hayatıma katmış olmam işi daha keyifli hale getirdi. Artık daha rahattım. “Yoga”ya başladığım ilk aylardan itibaren sebepsiz uyanışlarım, uykusuzluk sorunum ortadan kalktı. Yeni güne her uyanışımda içimdeki boşluk, anlamsızlık azalmaya başlamıştı. Kendimi daha enerjik hissediyordum. Uzun bir günü yorulmadan daha zinde kalarak verimli bir şekilde değerlendirebiliyordum. “Yoga” sayesinde düzenli olarak yaptığım nefes egzersizleri, enerji çalışmaları, asanalar ( duruşlar ) , konsantrasyon, meditasyon ( zihni durdurma ) çalışmaları gün be gün beni değiştirmeye başladı. Hayatıma yeni bir anlam katma çabalarım artık meyvelerini veriyordu. Evimde kendim için güzel yemekler yapabiliyor, sevdiklerimle daha keyifli zamanlar geçirebiliyordum. Anlamsız gelen işler yeniden hayatımda yerini almaya başlıyordu. Neleri daha iyi yapabildiğimi farkediyordum. Giderek daha iyi yazabildiğimi keşfetmeye başladım dersem yanılmış olmam herhalde… Yazı yazmak hayatıma yeni bir boyut katıyordu.

Yıllarca koşu bandında koştuğum için zaman içinde diz eklemlerimde sorun oluşmuştu. Özellikle çömelirken, merdiven inip çıkarken acı veriyordu. Öğretmenliğimden kaynaklı uzun süreli ayakta kalmaktan oluşan bacak ağrılarım vardı. Ağrılarım uyutmadığında doktorda alıyordum soluğu. Verdiği ilaçları içtiğimde geçici olarak iyileşsem de sonrasında yeniden oluşuyordu. Belki çok önemli değildi ama benim hareketlerimi kısıtlaması enerjimi düşürüyordu. “Yoga”yla birlikte bendeki bütün ağrılar geçti. Uzun süredir de ilaç kullanmadığımı söyleyebilirim. En önemlisi de hayatımı hem ruhsal hem de bedensel olarak dengelediğimi bütün samimiyetimle söyleyebilirim.

“Yoga”nın kelime anlamı ‘birleşmek’, ‘bütünleşmek’ demektir. Uygulanan teknikler sayesinde beden, zihin ve ruhun bütünleşmesidir. “Yoga” bilinen en eski kişisel gelişim sistemi ve evrensel bir bilimdir. Aynı zamanda dengede yaşama sanatıdır. “Yoga” fiziksel, zihinsel ve ruhsal yönüyle insanı disipline eden, bedeni iyileştiren, zihni kontrol etmemizi sağlayan, ruhumuzu özgürleştiren sistematik bir yapıdır.

“Yoga”; her ne kadar kaynağı Hindistan olsa da Hinduizmin bir şekli değildir. Gerçekte her dinden olan kişilerin keyifle yaptığı bir uygulamadır. “Yoga”nın ruhsal yönü olduğu aşikardır ancak ondan fayda bulabilmek için herhangi bir inancı kabul etmek gerekmez. Herhangi bir dine benzeyebilir ya da benzetilebilir bu tamamen size bağlıdır. “Yoga” %99 uygulamadır kalanı teoriden ibarettir. Kimseye bağlı değilsiniz takip etmek durumunda da değilsiniz. Bizzat deneyimleyerek öğreneceğiniz, sizin için neyin en yararlı olduğuna bağlı olarak belirleyebileceğiniz bir süreç ve tamamen sizin kontrolünüzdedir. O yüzden “yoga” bir din değildir.

“Yoga” bir din olmadığı gibi sadece bedensel hareketlerin yapıldığı bir çalışma da değildir. Teknikleri uygulandığında ve felsefesi içselleştirildiğinde bedensel olarak güçlü ve sağlıklı hissedip iç huzura ulaşmayı sağlayacak bir yol ve adeta iç dünyanın mutluluğuna açılan kapının size sunulmuş bir anahtarı gibidir. “Yoga” duruşlarıyla bedeninizi değişik duruşlara sokarken bedeninizin sınırlarını fark eder, sonra gitgide sınırları esnetebilirsiniz. Bu deneyimin zihinde oluşturduğu değişimi, dönüşümü gözlemleyip farkına varabilirsiniz. Zihinsel kalıpların, stres, öfke ve endişe gibi duyguların neden olduğu bedensel katılıkların yavaş yavaş dönüşüp yumuşadığını hisseder böylelikle zihninizi de dönüştürüp yaşamı daha dengeli ve mutlu yaşamaya başlayabilirsiniz. “Yoga”ya göre beden, zihnin katılaşmış hali; zihin ise bedenin süptil halidir. Böylelikle zihnin karışık, endişeli, gergin olması bedeni de gergin yapmaktadır. Aynı şekilde katı bir beden zihnin de katı, mutsuz ve kaygılı olmasına neden olmaktadır. O halde “yoga”yla yıllardır katılaşmış olan kaslarınızı gevşetip, böylelikle de zihinsel yapınızı da dönüştürebilirsiniz.

“Yoga” gerçekte tamamen bir dengede olma halidir. Bazıları “yoga”nın fiziksel uygulamasının tamamen esnek olmayla ilgili olduğuna dair bir anlayışa sahiptirler. Fakat fiziksel esneklik “yoga”nın esas hedefi değildir; esas hedef dengedir. “Yoga”ya gelen bazı kişiler, çok esnektirler; onların ihtiyacı olan şey güçtür, diğer bazı kişiler ise oldukça güçlüdürler fakat esneklikten yoksundurlar. Bazıları korku doludur, bazıları enerjik kalmakta zorlanır, bazıları ise gevşeyemezler. “Yoga” uygulamalarının yaptığı şey, ihtiyacınız olan şeye doğru sizi cesaretle yönlendirmek, sorumlulukları güce dönüştürmek ve sizi daha dengeli bir kişi yapmaktır.

Bazılarımız ise deneyene kadar resimlerde – videolarda görülen “yoga” duruşlarını yapmak için mutlaka çok zayıf, genç, güçlü ve atletik bir bedene sahip olunmasını, o esnekliğe gelebilmek için yıllarını vermesi gerektiğini, bu yüzden o duruşları hiçbir zaman yapamayacağını düşünür. Eğer cesaret edilirse belki bir kaç deneyimden sonra nefesimizin farkına varır, gevşeyen bedenimizin seans sonrası daha dingin hale geldiğini farkedip “yoga” ile ilgili fikirlerimizi değiştirebiliriz.

“Yoga” sadece sağlıklı olan kişiler için de değildir. “Yoga” bütün fiziksel, zihinsel ve duygusal problemli kişileri tedavi edebilir: yaşlı kişiler, esnek olmayan kişiler, yıllarca kronik hastalıkları olan kişiler, ağrıları olan kişiler, ağır depresyonu olan kişiler…

“Yoga” bir taraftan gevşeme, farkındalık ve sakinliği geliştirirken diğer yandan devamlı olarak bir disiplin, güç dayanıklılık kazanmamızı ve kendi kendimizi kontrol edebilmemize izin veren bir uygulamalar dizisizdir. “Yoga” yapan kişiler yapmayanlara göre daha esnek, daha güçlü, daha enerjik, daha zayıf ve daha genç görünümlü olma eğilimi taşırlar. Uygulamalarla, sinir sistemi sakinleşip güçlenmekte, iç organlara doğru kan akışı artmakta, hücrelere daha fazla oksijen taşınmakta ve sonunda kişiyi daha mutlu, daha az endişeli ve daha huzurlu kılabilen bir şekilde geliştirmektedir.

“Yoga”nın günümüz insanının yaşamına faydaları hakkında batıda daha fazla araştırma yapıldığı görülmektedir. Yapılan bilimsel araştırmalara göre, “yoga”nın kronik ağrıları iyileştirdiğini, bazı hastalıklara iyi geldiğini ortaya koyan sonuçlara ulaşılmıştır. Kalp hastalıklarından, sindirim sistemi rahatsızlıklarına, omurilik rahatsızlıklarından zihinsel pek çok psikosomatik rahatsızlıklara kadar, çok geniş bir alanda sağlığımıza katkıda bulunduğu bilimsel olarak da kanıtlanmıştır. Batı tıbbının bu konudaki merak ve araştırmaları da devam etmektedir.

“Yoga”da ilerledikçe zihindeki istenmeyen kaygı, kızgınlık, kıskançlık, nefret, hoşnutsuzluk vb. yüklerin kaybolduğunu fark edebilirsiniz. Sonra huzur, sakinlik, memnuniyet ve neşeli olmak gibi duygular hissedilebilir. Bunlar herkesin bulmaya çalıştığı ruhun doğal nitelikleridir.

Son olarak “yoga” tekniklerinin yararlarını sıralamak gerekirse işte size saymakla bitmeyen faydaları…

• “Yoga” aktif ve yaratıcı olmanızı sağlar.
• Hücre yenilenmesini hızlandırır dolayısıyla “Yoga” yapan kişiler, çok daha yavaş yaşlanırlar.
• “Yoga”da öğrenilen nefes teknikleri sayesinde günlük yaşamda kalp daha az yorulur, bu da kalp krizi riskini azaltır.
• Omurganın sağlamlığı ve esnekliği artar
• Eklemler ve kaslar esner ve kuvvetlenir
• Dolaşım ve kan basıncı normal hale gelir.
• Sinir sistemi sakinleşir ve kuvvetlenir.
• Doku taze ve canlı olur.
• Sindirim ve boşaltım sistemleri sağlıklı çalışır.
• Sindirim rahatsızlıkları ve şişkinlik giderilir.
• Solunum sistemi güçlenir.
• Kronikleşmiş akciğer rahatsızları giderilir.
• Sinir sistemi dengelenir.
• Nabız atışı normale döner.
• Gastrointestinal fonksiyonlar normale döner.
• Hormonel fonksiyonlar normale döner.
• Yenilenme fonksiyonları gelişir.
• Eklem hareketliliği artar.
• Gribe karşı bağışıklık kazanılır.
• El, göz koordinasyonu artar.
• Duruş bozuklukları azalır.
• Güç ve esneklik artar.
• Dayanıklılık artar.
• Kilo normale döner.
• Uyku düzene girer.
• Bağışıklık sistemi güçlenir.
• Ağrılar azalır.
• Metanet artar.
• Hisler kuvvetlenir.
• Fiziksel ve zihinsel denge artar.
• Tüm vücut organları bir ahenk içerisinde çalışır.
• Kendinizi kabullenme ve yenileme yeteneği gelişir.
• Sosyal duyarlılık artar.
• Sinir ve endişe azalır.
• İçsel ve dışsal çatışma azalır.
• Konsantrasyon artar.
• Hafıza güçlenir.
• Dikkat dağınıklığı giderilir.
• Öğrenme kolaylaşır.
• Kişilik gelişir.
• Sosyal beceriler artar.
• Kişi kendini enerjik ve mutlu hisseder.
• “Yoga” kendinizi bulmanızda ve kendinizin farkına varmanızda size limitsiz imkanlar sunar.

Benden size söylemesi öğrendiklerim şimdilik bunlardan ibaret fırsat buldukça “yoga” ile ilgili bilgiler paylaşmaya devam edeceğim. Bu yazıyı okumaya zaman ayırdığınız için lütfen kendinize teşekkür edin.

Sevgiyle…

Havva UYAR

05.02.2016